Σχολικός εκφοβισμός σε μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και τρόποι παρέμβασης των εκπαιδευτικών

Σκοπός της παρούσας έρευνας υπήρξε η διερεύνηση του τρόπου κατανόησης και αντιμετώπισης του σχολικού εκφοβισμού σε μαθητές με αναπηρία από τους εκπαιδευτικούς. Στην έρευνα συμμετείχαν 20 εκπαιδευτικοί Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Γενικής και Ειδικής Αγωγής του νομού Αττικής.

Η μελέτη στηρίχθηκε στην ποιοτική προσέγγιση με χρήση της ημιδομημένης συνέντευξης ως ερευνητικής μεθόδου. Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν περιορισμένες γνώσεις γύρω από το σχολικό εκφοβισμό, παρόλο που στην πλειοψηφία τους δηλώνουν πως έχουν καταρτιστεί γύρω από αυτόν. Η πιο συχνή μορφή θυματοποίησης στους μαθητές με ε.ε.α. βρέθηκε πως είναι η λεκτική, ενώ  ακολουθούν η σωματική, η ψυχολογική, η ηλεκτρονική και η σεξουαλική.

Αναφορικά με τα αίτια του σχολικού εκφοβισμού, οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν ότι τη μεγαλύτερη ευθύνη φέρει η οικογένεια, ενώ ακολουθούν ο εκπαιδευτικός, τα ατομικά χαρακτηριστικά του θύτη και του θύματος, οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες και τα αρνητικά προβαλλόμενα πρότυπα των ΜΜΕ και του διαδικτύου. Επιπλέον, όσον αφορά στη συχνότητα του bullying σε μαθητές με ε.ε.α. και σε τυπικά αναπτυσσόμενους μαθητές, δεν φαίνεται να διαμορφώνεται μια ξεκάθαρη εικόνα, αφού κάποιοι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι οι μαθητές με ε.ε.α. πέφτουν συχνότερα θύματα εκφοβισμού σε σχέση με τους τυπικά αναπτυσσόμενους συνομηλίκους τους, ενώ κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται ακριβώς το αντίθετο.

Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι οι κατηγορίες μαθητών με ε.ε.α. που εμπλέκονται συχνότερα σε καταστάσεις σχολικού εκφοβισμού, είναι οι μαθητές με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής -Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ – Υ), τα παιδιά με νοητική καθυστέρηση, οι μαθητές με αυτισμό/σύνδρομο Asperger, οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, τα παιδιά με ψυχολογικές διαταραχές, οι μαθητές με αισθητηριακές αναπηρίες και, τέλος, τα παιδιά με κινητικά προβλήματα. Όσον αφορά στον τρόπο αντιμετώπισης του σχολικού εκφοβισμού, οι εκπαιδευτικοί αναφέρουν πως οι δημοφιλέστερες στρατηγικές που υιοθετούν σε επίπεδο σχολικής τάξης είναι η συζήτηση με τους εμπλεκόμενους μαθητές, η επικοινωνία με το σύνολο της τάξης, η επιβολή κανόνων, οι ομαδοσυνεργατικές μέθοδοι διδασκαλίας, η επιβολή ποινών, οι βιωματικές δράσεις και οι ομάδες διαμεσολάβησης.

Σε επίπεδο σχολικής μονάδας οι δημοφιλέστερες πρακτικές που εφαρμόζονται είναι η συνεργασία με τους γονείς, η παραπομπή των μαθητών στον Διευθυντή, η συνεργασία όλων των μελών της σχολικής κοινότητας, η συνεργασία με τον Ψυχολόγο , η ενισχυμένη επιτήρηση κατά τη διάρκεια του διαλείμματος, η παραπομπή του θέματος στο Σύλλογο Διδασκόντων, η συνεργασία με τον κοινωνικό λειτουργό καθώς και το Σχολικό σύμβουλο.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Καμιναρίδη Βασιλική, Φιλόλογο, M. Ed. Ειδική Παιδαγωγό.
 
Εδώ μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά για τα ευρήματα της μελέτης